Negatieve overtuigingen: waar komen ze vandaan en wat doe je ermee?

Negatieve overtuigingen zijn diepgewortelde aannames over jezelf, anderen of de wereld die je als vanzelfsprekende waarheid bent gaan beschouwen. Gedachten zoals 'ik ben niet goed genoeg', 'ik mag geen fouten maken' of 'de wereld is onveilig' zijn daar typische voorbeelden van. Ze voelen niet als een mening — ze voelen als een feit. Dat maakt ze zo lastig te veranderen via louter redeneren. Het probleem begint wanneer zulke overtuigingen je keuzes sturen, je relaties kleuren of je beletten om te doen wat je eigenlijk wil.

Beperkende overtuigingen worden zelden bewust aangeleerd. Meestal vormen ze zich op momenten waarop je brein snel een conclusie moest trekken: als kind dat probeert te begrijpen waarom een ouder boos is, als tiener die sociaal afgewezen wordt, of als volwassene die een ingrijpende gebeurtenis verwerkt. Elk van die momenten kan een 'ijkpunt' worden — een herinnering waaraan je brein blijft vasthaken. Hieronder zie je de vier meest voorkomende bronnen van negatieve overtuigingen, met een concreet voorbeeld, de typische overtuiging die erdoor ontstaat en het effect op het dagelijkse leven.

Je hebt vast al eens geprobeerd jezelf ervan te overtuigen dat het allemaal wel meevalt. Je weet rationeel dat je genoeg bent — en toch voel je het niet zo. Dat is geen zwakte of gebrek aan inzicht. Beperkende overtuigingen zijn namelijk niet alleen opgeslagen als gedachten, maar ook als emotionele en lichamelijke reacties. Ze zijn verbonden aan herinneringen, beelden en gevoelens die dieper liggen dan de bewuste taal. Daarom werken gesprekken alleen soms niet voldoende: je bereikt het verhaal, maar niet altijd de plek waar de overtuiging echt zit verankerd. IEMT — Integral Eye Movement Therapy — is een methode die gericht werkt op die diepere laag. Via oogbewegingen worden vastzittende herinneringen en de bijbehorende overtuigingen opnieuw verwerkt, zodat ze hun emotionele lading verliezen. In maart 2026 verscheen de eerste verkennende peer-reviewed studie over IEMT in het Journal of Evidence-Based Psychotherapies, met onderzoekers van onder andere de Universiteit Maastricht. De studie vergeleek IEMT-oogbewegingen met EMDR bij 33 deelnemers en stelde vast dat beide methoden de emotionele lading van negatieve herinneringen significant meer verminderden dan een controleconditie. Het gaat om een eerste verkennende studie — de resultaten zijn veelbelovend, maar verdere onderzoeken zijn nodig. Een intakesessie bij Janine duurt 60 tot 90 minuten, vindt volledig online plaats via videogesprek en kost €100 excl. btw, te betalen via Stripe.